Deniz Çayırlarında Üç Yıllık Çalışmanın Sonucu: Yüzde 90 Başarı

Yeniköy Kemerköy Enerji tarafından Doğu Akdeniz Üniversitesi iş birliği ve Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda Milas kıyılarında yürütülen Posidonia oceanica (deniz çayırı) Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi'nin akademik final raporu açıklandı. Üç yılı aşkın süredir devam eden çalışmalarda taşınan deniz çayırı öbeklerinde yüzde 90 başarı sağlandı.

2023 yılında başlayan proje kapsamında, Akdeniz'in önemli ekosistemlerinden biri olan Posidonia oceanica çayırlarının korunması ve zarar gören alanların yeniden kazanılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildi. Akademik final raporuna göre yaklaşık 8 hektarlık alanda taşınan 200'den fazla deniz çayırı öbeğinin yüzde 90'ı sağlıklı şekilde yaşamını sürdürdü. Aynı alana dikilen 1.300 deniz çayırı fidesinde ise başarı oranı yüzde 70 olarak belirlendi. Proje kapsamında elde edilen bilimsel verilerin yalnızca Milas kıyıları açısından değil, Akdeniz'in farklı bölgelerinde gerçekleştirilecek deniz çayırı rehabilitasyon çalışmaları açısından da uygulanabilir bir model ortaya koyduğu belirtildi. Akdeniz Ekosistemi İçin Kritik Öneme Sahip Akdeniz'e özgü Posidonia oceanica çayırları, çok sayıda deniz canlısına doğal yaşam alanı sağlıyor. Deniz çayırları aynı zamanda kıyı erozyonunun azaltılmasına ve su kalitesinin korunmasına katkı sunarken, yüksek karbon depolama kapasiteleri nedeniyle "mavi karbon" ekosistemlerinin de önemli bileşenleri arasında gösteriliyor. Kıyı yapılaşması, dip tarama faaliyetleri, kontrolsüz demirleme ve kirlilik ise Akdeniz genelindeki deniz çayırlarının karşı karşıya bulunduğu başlıca tehditler arasında yer alıyor. Çiçek: "Bilimsel Sonuçlar En Güçlü Cevap Oldu" Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Ali Çiçek, proje süresince farklı derinliklerde gerçekleştirilen transplantasyon ve implantasyon çalışmalarının düzenli olarak takip edildiğini belirtti. Her öbek ve fidenin numaralandırıldığını, yüzlerce saat dalış gerçekleştirildiğini ifade eden Çiçek, klorofil analizlerinden büyüme ve sağlık parametrelerine kadar çok sayıda göstergenin incelendiğini söyledi. Çiçek, çalışmanın Türkiye'deki deniz çayırı restorasyon projeleri için uygulanabilir bir model ortaya çıkardığını belirterek şöyle konuştu: "Üç yılı aşkın süredir devam eden izleme ve raporlama sonuçları, ortaya konulan yaklaşımın somut ve ölçülebilir çıktılar ürettiğini gösteriyor. 'Yeşil boyama' diyerek çalışmamıza ön yargıyla yaklaşanlar için bilimsel sonuçların Akdeniz için örnek gösterilen bir rehabilitasyon modeline dönüşmesi, akademinin en güçlü cevabı oldu." Baydar: "Ortak Akılla Yürütülen Örnek Bir Proje" Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar da kamu, üniversite ve özel sektör iş birliğiyle yürütülen projenin önemine dikkat çekti. Posidonia oceanica çayırlarının deniz canlılarının yaşam alanlarını desteklediğini, kıyıları doğal yollarla koruduğunu ve balıkçılık kaynaklarının sürdürülebilirliğine katkı verdiğini belirten Baydar, yaklaşık 200 hektarlık alanda araştırmalar yapıldığını, 16 hektarlık alanda ise rehabilitasyon uygulamalarının gerçekleştirildiğini söyledi. Eyidoğan: "Üç Yıllık Emeğin Somut Sonuçlarını Görüyoruz" Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdürü Ahmet Eyidoğan, üç yılı aşkın süredir sürdürülen çalışmaların bilimsel sonuçlarının ortaya çıkmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti. Eyidoğan, kamu, üniversite ve özel sektör iş birliğiyle geliştirilen modelin Akdeniz'in farklı kıyılarında yapılacak koruma ve rehabilitasyon çalışmalarına katkı sağlamasını hedeflediklerini belirtti. Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık ise sürdürülebilirlik çalışmalarında bilimsel ve ölçülebilir sonuçların önemine dikkat çekerek, projelerin şeffaf ve paydaşlar tarafından izlenebilir olması gerektiğini vurguladı. Işık, şirketin sürdürülebilirlik çalışmalarında kamu kurumları, akademi ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliğine önem verdiklerini belirterek Türkiye Tabiatını Koruma Derneği ile yürütülen Hüsamlar Yeniden Projesi ile Zeytin Akademi ve Ankara Üniversitesi ile gerçekleştirilen zeytin taşıma çalışmalarını da bu yaklaşımın örnekleri arasında gösterdi.